Müminin 24 saati Günlük program 5
Yatarken
Mü’min yatmadan önce nefs muhasebesini yaptıktan sonra yatmak için hazırlık yapar. Allah-u Zülcelal ayet-i kerimede şöyle buyurmuştur:
“Uykunuzu bir dinlenme, geceyi bir örtü yaptık.” (Nebe; 9-10)
Uyku ihtiyacımızı hissettiğimiz an, yatmadan önce zahiri ve batıni tam bir temizlik yapmalı aşağıda gelecek olan zikir ve duaları okumak suretiyle kendimizi şeytanın şerrinden korumaya çalışmalıyız. Uyku bir nev’i ölüm olduğu için uyumadan önce tevbe etmeliyiz.
Kişi tam bir temizlik yapmadan, lüzumlu dua ve zikirleri tamamlamadan uyuyup kalırsa şeytan onunla birlikte bulunmuş olur. Onun için şeytandan korunmak isteyen her mü’min tam bir temizlik yaparak, abdestli olarak ve gereken duaları okuyarak uyumalıdır.
Yatarken Okunacak Dualar
Hz. Aişe radıyallahu anha şöyle anlatmıştır:
“Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem yatağına girdiği zaman, Muavvizeteyn’i ve Kul hüvallahu ahad’i okur ellerine üfleyip ellerini yüzüne ve vücuduna sürer ve bunu üç kere tekrar ederdi. Hastalandığı zaman aynı şeyi kendisine yapmamı emrederdi.” (Buhari, Müslim, İmam Malik, Tirmizi, Ebu Davud)
Rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, Hz. Nevfel’e şöyle buyurmuştur:
“Ey Nevfel! Kul ya eyyühelkâfirun suresini okuyup onu bitirdikten sonra yat (uyu). Şirkten uzak kalmış olursun.” (Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Hıbban, Hakim)
Bera bin Azib radıyallahu anh’dan rivayetle Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Yatağına girdiğin zaman, namaz için olduğu gibi abdest al, sonra sağ tarafına uzan ve şöyle de:
“Allâhümme eslemtü nefsi ileyke, ve veccehtü vechi ileyke ve fevvedtü emri ileyke ve el ce’tü zahri ileyke lâ melce-e vela mence-e minke illa ileyke. Amentü bi kitabikellezi enzelte ve bi nebiyyikellezi erselte.” Öldüğün zaman, İslam fıtratı üzerine ölürsün.”
“Allah’ım, kendimi sana teslim ettim. Yüzümü sana döndürdüm. İşimi sana teslim ettim. Sırtımı sana dayadım. Seni saydığım için. Senden başka sığınacak yer yoktur. İndirdiğin kitabına ve gönderdiğin Peygamberlerine iman ettim.”
Bunu der de o gece ölürsen müslüman olarak ölürsün. Son sözün bunlar olsun.” (Buhari, Müslim)
Gece Kalkmaya Hazırlık
İnsan temizlik yapıp abdestli olarak bu duaları okuduktan sonra gece teheccüde kalkmaya niyetli olmalıdır. Çünkü Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Kişi yatağına gelir, gece namazına kalkmak için niyet eder, gece kalkmayıp sabaha kadar uyur kalırsa, Hak Teala o kuluna niyet ettiğini yazar, uykusu da Rabbinden kendisine verilmiş sadaka olur.” (İbn Mace, Nesai, İbn Hıbban)
Ebu Hureyre radıyallahu anh’dan rivayetle Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Sizden biri uyurken, şeytan kafasına üç düğüm atar. Her düğümün üzerine “Uzun bir geceye sahipsin uyu!” diyerek elini vurur. O kişi uyanıp da Allah-u Zülcelal’i zikrederse bir düğüm, abdest alırsa bir düğüm, namaz da kılarsa bütün düğümler çözülür. Artık o kimse neşeli ve hareketli olur. Aksi halde neşesiz ve tembel olur.” (İmam Malik, Buhari, Müslim, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace)
Sabaha kadar uyumaktan sakınmak lazımdır. Çünkü İbn Mes’ud radıyallahu anh şöyle anlatmıştır:
Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e gece sabaha kadar uyuyan bir adamdan söz edilince şöyle buyurdu:
“O, şeytanın kulaklarına (veya kulağına) ufak su döktüğü bir adamdır.” (Buhari, Müslim, Nesai)
İnsanın burada çok dikkat etmesi lazımdır. Kim fecre kadar yatıp sabahladığında şeytan o kimsenin kulağına bevl ederse, mutlaka o kimse o günün ibadetini yapamaz duruma gelir. Öyle ki hatalara düşerek ibadetin tatlılığını da alamaz ve herkese ahlaksız davranır. Bunun tersine imsaktan önce kalkan kimse temiz bir nefis ile güne girmiş olur. Herkese güzel
ahlakla davranır, ibadetten bir lezzet alır ve günahlardan muhafaza olur. Bu hadis-i şerifte bütün mü’minler için çok büyük bir uyarı vardır. Bu uyarıdan ders almak lazımdır. Mü’min olan kimse gündüz çok yoğun bir işle meşgul olmadığı zaman bir miktar istirahat etme imkanı varsa, imsaktan önce kalkmak, teheccüd namazı kılmak, mü’min kimse için çok kıymetli ve değerlidir. Aynı zamanda ahirette çok büyük mükâfatlar kazanmaya vesiledir.
Şakik-i Belhi: “Kabrimin aydınlık olmasını istedim. Onu gece namazında buldum.” demiştir.
Bazı evliyalar: “Allah yolunda süluk eden bir kimse, bütün gecelerini uyku ile geçirecek olursa, hiçbir feyz alamaz.” demişlerdir.
Bütün bunlardan sonra insan gece uykusundan fedakarlık yaparak korku ve ümit içerisinde Allah-u Zülcelal’e yalvar-malıdır. Bu şekilde yapmadığı zaman tembel ve pis bir nefis ile sabahlar. Nasılki yolculuğa çıkarken hazırlık yapılıyorsa, kıyamet yolculuğunda da kendisine faydalı olacak esvaplara sarılmalıdır.
Bütün bu anlatılanlardan sonra her mü’min gece kalkmaya niyetli olmalıdır.
Gece Kalkınca
Mü’min gece namazına kalkınca şu duayı okumalıdır:
Ubade bin Samit radıyallahu anh’den rivayet edilen bir hadis-i şerifte Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Kim gece uyanırda:
“Lâilâhe illallah-u vahdehu lâ şerikeleh, lehül mülkü velehül hamdü vehüve âlâ külli şeyin kadir. Sübhanellahi velhamdülillahi vela ilahe illAllah-u vellahu ekber. Vela havle vela kuvvete illa billah Rabbiğfirli.” derse, Allah-u Zülcelal onu bağışlar. Buna devam eder, abdest alır namaz kılarsa, namazı kabul olur.” (Buhari, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Mace)
“Bir olan Allah’tan başka ilah yoktur. O’nun ortağı yok, saltanat O’nundur. Hamd O’na mahsustur. O’nun herşeye gücü yeter. Hamd, Allah’a ait, Allah noksanlıklardan uzaktır. Allah’tan başka ilah yoktur. Allah en büyüktür. Allah’ın yardımı olmadan hiçbir güç ve kuvvet olamaz.”
Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Ebu Hureyre radıyallahu anh’a şöyle buyurmuştur:
“Ey Ebu Hureyre! Yaşarken, kabirdeyken ve kıyamet gününde Allah’ın rahmetini istiyorsan gece kalkarak namaz kıl. Evinin, yıldızların, ayın aydınlattığı gibi olmasını istiyorsan gece kalk ve namaz kıl.”
Buradaki yıldızlardan maksat şudur. Nasıl insanlar gökyüzüne baktıklarında yıldızları görüyorlar, aynı şekilde melekler de yeryüzüne baktıkları zaman teheccüd namazına kalkan kimselerin evini de bir yıldız gibi parlak görmektedirler.
Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem başka bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:
“Size geceleri ibadetle meşgul olmayı tavsiye ederim. Gece namazı sizden önceki iyi ve dindar kişilerin adet ve edebi, Rabbinize yaklaştırıcı, hatalarınızı affettirici, günahlardan alıkoyucu, aynı zamanda bedeni rahatsızlıklardan da tedavi edicidir.” (Tirmizi, İbn Ebi’d-Dünya, İbn Huzeyme)
Allah-u Zülcelal Davud aleyhisselam’a şöyle vahyetmiştir:
“Ey Davud! Akşamın karanlığı yayılınca yatıp sabaha kadar uyuyan kimse, Beni sevdiğine dair iddiasında yalancıdır.”
Allah-u Zülcelal’i sevdiğini iddia eden her kimse gece namazını ihmal etmemelidir. Teheccüd namazı, gece belirli bir süre uyuduktan sonra kalkıp, sabah namazı vakti girmeden önce kılınan bir namazdır. Gece kılınan vitir namazı da teheccüd namazı yerine geçer.
Hanefi ve Şafii mezhebine göre, teheccüd namazı menduptur.
Hanefi mezhebine göre, teheccüd namazı, en az iki en çok da sekiz rekat olarak kılınır.
Şafii mezhebine göre ise, en az iki rekattir, fakat en çoğu için bir sınır yoktur.
Evliyalar bu namazı sekiz rekat olarak kılmışlar. Bu namazda fatihalardan sonra yasin suresini bölerek okumuşlardır. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
“Kim bir gece de Allah’ın rızasını isteyerek yasini okursa bağışlanır.” (İmam Malik)
Birinci rekatta yasin suresinin başından onuncu ayetin sonu olan ve ecrin kerim’e kadar.
İkinci rekatta on birinci ayetin başından yirminci ayetin sonu olan vehüm mühtedün’e kadar.
Üçüncü rekatta yirmibirinci ayetin başından otuzbirinci ayetin sonu olan muhdarun’a kadar.
Dördüncü rekatta otuzikinci ayetin başından otuzdokuncu ayetin sonu olan yesbehun’a kadar.
Beşinci rekatta kırkıncı ayetin başından kırkdokuzuncu ayetin sonu olan yerciun’a kadar.
Altıncı rekatta ellinci ayetin başından altmışıncı ayetin sonu olan sıratin müstagim’e kadar
Yedinci rekatta altmış birinci ayetin başından yetmişinci ayetin sonuna kadar.
Sekizinci rekatta yetmiş birinci ayetin başından surenin sonuna kadar.
Şafiiler için yine fatihalardan sonra dokuzuncu rekatta A’la, onuncu rekatta Kafirun, on birinci rekatta İhlas, Felak ve Nas surelerini okumak sünnettir.
Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hemen her gece teheccüd namazına devam etmiş, bu konuda da özel tavsiyede bulunmuştur. Zira gösterişsiz yapılabilen en önemli ibadetlerden birisi de bu namazdır. Seher vaktinde bu namazla beraber dua da ihmal edilmemelidir. Nitekim Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:
“Allah-u Zülcelal, her gecenin üçte biri kalınca rahmeti ile dünya semasına iner ve şöyle buyurur:
“Mülkün sahibi benim. Dua eden kim ise, onun duasını kabul edeyim. Kim benden bir şey isterse, ona vereyim. Kim benden bağışlanmayı isterse, onu bağışlayayım.” (Buhari, Müslim)
Bu namaz kılındıktan sonra sabah namazının vakti beklenir. Vakit girdiğinde de sabah namazı aynı şekilde huzur ve huşu içerisinde eda edilir.
